artmweb economy

Charakterystyczną cechą procesów produkcyjnych w rolnictwie jest duże znaczenie czynników przyrodniczych. Podstawowym środkiem produkcji w rolnictwie jest ziemia. Mimo że rozwój sił wytwórczych w rolnictwie w pewnym stopniu ogranicza wpływ naturalnych warunków urodzajności gleby na jej wydajność — wpływ ten jest nadal duży. W warunkach ograniczoności powierzchni ziemi, nadającej się do uprawy, gospodarowanie na działkach ziemi bardziej urodzajnej tworzy swoisty monopol gospodarowania na ziemi. Rezultatem tego monopolu jest fakt. iż kapitał tej samej wielkości zastosowany na działkach bardziej urodzajnych przyniesie na tej samej powierzchni ziemi większe plony niż kapitał zastosowany na działkach mniej urodzajnych. Dla wyjaśnienia powstawania renty różniczkowej konieczne jest uwzględnienie mechanizmu kształtowania się cen na produkty rolne. Zachodzą tu pewne różnice w porównaniu z przemysłem. W przemyśle ceny rynkowe kształtują się na podstawie tzw. warunków przeciętnych. Przez przeciętne rozumieć należy warunki tych przedsiębiorstw, które wytwarzają podstawową dla zaspokojenia popytu ilość dóbr danego rodzaju. Mogą to być zarówno warunki przedsiębiorstw najgorszych, mających najwyższe koszty produkcji, jak i przedsiębiorstw najlepszych, o niskich kosztach produkcji.