Renta monopolowa

ekonomia » Kapitał

Kolejną formą kapitalistycznej renty gruntowej jest renta absolutna. Dla pełniejszego zrozumienia mechanizmu kształtowania się tej formy renty nawiążemy do problemu powstawania w przemyśle kapitalistycznym zysku przeciętnego i ceny produkcji. Rezultatem istnienia w przemyśle gałęzi o różnym składzie organicznym kapitału było powstawanie w tych gałęziach różnych stóp zysku. Na skutek jednak przepływu kapitału między gałęziami i konkurencji międzygałęziowe stopy zysku w skali całej gospodarki narodowej wyrównywały się i kształtowała się przeciętna stopa zysku. Swoboda przepływu kapitału uniemożliwiała istnienie przez dłuższy okres sytuacji, w której jedna z gałęzi przemysłu otrzymywałaby wyższą stopę zysku niż pozostałe gałęzie. Wartość dodatkowa wytworzona w poszczególnych przedsiębiorstwach i gałęziach gospodarki ulegała w ten sposób redystrybucji i podziałowi między całą klasę kapitalistów. W rolnictwie kapitalistycznym przez długi okres utrzymywała się sytuacja podobna do warunków w tych gałęziach przemysłu, w których kształtowała się wyższa stopa zysku w wyniku niższego niż w innych gałęziach organicznego składu kapitału. Występował poza tym drugi czynnik, mający istotne znaczenie dla kształtowania się absolutnej renty gruntowej - monopol prywatnej własności ziemi.