artmweb economy

Mechanizm powstawania dodatkowych zysków w rolnictwie kapitalistycznym na skutek zastosowanych nowych nakładów kapitałowych w tę samą działkę ziemi jest podobny do mechanizmu powstania nadzwyczajnego zysku w przemyśle. Nowe nakłady powodują przyrost plonów, zwiększają globalne rozmiary produkcji oraz zmniejszają nakłady na jednostkę produkcji. W warunkach gdy rynkowa cena produkcji kształtuje się na dotychczasowym poziomie - dodatkowy wzrost produkcji oraz niższe koszty jednostkowe powodują powstanie nadzwyczajnego zysku, który jest podstawą renty różniczkowej II. Kapitalista-dzierżawca płaci właścicielowi ziemskiemu czynsz dzierżawny na podstawie umowy, zawieranej na określony czas, w której sprecyzowana jest także wysokość renty gruntowej. Jest oczywiste, że w okresie, w którym obowiązuje ustalona wysokość renty, korzyści z tytułu dodatkowych lokat kapitałowych w postaci nadzwyczajnego zysku kapitalista-dzierżawca zatrzymuje dla siebie. W momencie jednak zawierania nowej umowy dzierżawnej, jeśli dodatkowe lokaty kapitałowe w ziemię miały trwały charakter (np. melioracje gruntów), właściciel ziemski podnosi wysokość renty, przechwytując w ten sposób korzyści związane z nowymi lokatami kapitałowymi.